Ako na may ilang minutong nalalabi ay nagsasabi na ang bawat bagay sa mundo ay katumbas lang ng isang kamot na gamit ang ilang kaisipan at kalikutan --- sa dulo ng mga kuko.
Basta kayang sukatin, siguradong matatapos. Ito man ay maliit o malaking proyekto. Isang goal or isang task. Kapag sinukat mo ang kalaban, pinag-aralan ang kalakasan at kahinaan, magiging mataas ang probability na magapi mo ito. Mas maganda kapag sinusukat, mahirap yung approximation lang.
Hanggang kailan ba gusto mong mabuhay sa mundo? Ako, oks na ako up to 80 years old! Para mayrun pa akong 20 years after ng retirement.
Ang pasensya ko ang minsan mahirap sukatin pero nako-control ko pa rin kahit papaano.
Isa ka bang Coke in can na kapag naipit ay sasabog? Isang
lobo na puputok, tinapay na liliit, pipiglas na water hose, tatalsik na tinga o
namatay na kuko sa pinto? Iyan ang ilan sa mga natural na mangyayari kapag may naiipit.
May mga pagkakataon din naman na ang isang naiipit ay sumasabit.
Konting aya lang sa iyo ay sige ka kaagad. Gagawa ng mga
bagay na pagsisisihan mo sa huli. Bibili ng isang bagay na hindi naman
kailangan para mapasaya lang ang mga mata. Naipit ka lang naman sa mundo ng mga
choices. Tandaan mo, hindi ka pa rin desperado.
Dahil sa nasa gitna ka ng isang stiwasyon, banat ka lang
nang banat kahit na makasakit dahil ang sabi mo ay mas masakit talaga pag
naiipit. Daig pa ang isang patak ng kalamansi sa isang maliit na sugat. Sasabay
ka rin sa tulak ng iyong bibig at gagamitin mo lang para sa iyong paghihiganti.
Hindi ko alam kung habang naiipit ba ay naiipit din ang utak
at hindi ka na makapag-isip ng derecho. Minsan naman ay weird na ang lumalabas
sa bibig at katawan mo. May mga bago ka ng “wordings” sa mga bagay-bagay at
habang manhid pa ang balat ay magpapa-tattoo ka. Sa iba ay matatawag na Art ang
tattoo at puede rin itong maging isang expression, sign ng insecurities o isang
defense mechanism. Naipit ka lang at namanhid ang balat mo, tao ka pa rin na
may pagpapahalaga sa katawan mo.
Naputol ang isang daliri ng buhay mo dahil alam mo naman na
sa konting maling desisyon ay puede kang maipit sa isang habam-buhay na trapik.
Puro ingay, sigawan at mga walang linaw na diskusyon ang papasok sa utak mo.
Kaya sa likod ng mga mura at matatalas na salita ay ang sense ng “let it flow”.
Kasi pag sinabayan mo ang panunood ng drama sa TV at ang pagkain ng popcorn or
crispy chips ay hindi mo maiintindihan ang bawat salaysay o dialogues nila.
Naipit ka lang sa sikip sa dibdib, hindi ka illiterate para hindi mo malaman
ang logic ng isang tanga.
Nasugatan nang bahagya ang iyong pagkatao dahil pasara na
ang pinto ng elevator ay humabol ka pa rin para makapasok. Nasa loob ka nga
ngunit may gasgas naman ang kunsensya at puno ng kabog ang dibdib. Pinagpawisan
ka at mangangamoy tapos tatayo ka kasama ang mga relax at pusturang mga tao.
Iba ang magiging tingin nila sa iyo. Kadalasan, ang mga naiipit ay yung mga nagmamadali
at walang pamantayan sa oras. Walk, don’t Run!
Hindi ka makalakad nang maayos dahil nagkamali ng tapak ang
iyong isang paa. Sa konting miscalculation habang tumatakbo, tumatalon o
simpleng pagkakasilat ay maaaring maipit ang ugat. Hindi sapat ang paghahanda o
pag-iingat para tuluyangmakalayo o
makaiwas sa sprain. Dapat ay may tamang technique at sistemang uukol sa iyo. Sa
isang karaniwang tao, diskarte lang para mabuhay sa mundo. Konting kayod o
sobrang kayod lang ang iboboto mo sa iyong sariling eleksyon. Pero pag naipitan
ng ugat, hilot lang ang katapat. Papahiran ng oil para madaling ipantay ang
nabaluktot na ugat at huwag mong babasain dahil ito raw ay mamamaga. Ang mga
naiipitan ay pansamantalang babagal ngunit uusad pa rin patungo sa napiling
daan.
Kinagat ka dahil mapula ka na parang hotdog at inipit sa
dalawang pirasong tinapay. Hindi sa lahat ng pagkakataon ay makakaalis ka sa
pagkakaipit mo. Sa sobrang saya mo ay hindi mo malalaman na tinatabunan ka na
ng tinapay ng buhay at wala ka nang magagawa pa. Maghanda ka na lang sa
kumukulong asido ng tiyan at huwag kang mag-alala, magiging sweet ka naman muna
dahil sa Coke na pinantulak sa iyo sa itaas bago ka bumaba dun sa impierno. Ang
resulta, ikaw ay matutunaw at magiging shit o tae. Malinaw lang talaga na
nagiging tae ang naiipit. Subway, 7-Eleven, Smokeys, at Jolly Hotdog.
Makakapili ka pa rin naman sa umpisa ngunit masakit pa rin sa simula at isang
tae pa rin ang hahantungan mo.
Sumasabit na lang kahit puno na ang dyip. Pilit na isisiksik
ang sarili kahit ano pa ang sabihin sa iyo. Kahit ipinagbawal na ito ay walang
pagdadalawang-isip na gagawin pa rin basta lang makarating sa lugar ng peace of
mind. At minsan ay mabubuo ang sangkatutak na ideya habang tinitingnan ang
sumusulong na paligid sa biyahe.
Mas malayo ay mas maganda dahil maraming antisipasyon at
maraming pansamantalang solusyon. Umaasa na tangayin ng malakas na hangin ang
magulong pag-iisip. Hindi dapat bibitaw sa estribo dahil iyon na ang magiging
katapusan ng lahat. Aayusin ang kapit ng dalawang kamay. Wala mang panakip sa
maruming usok na binibuga ng sasakyan ay hindi dapat maantala sa planong
paglayo. Biyahe mo ito. Yan ang biyahe ng isang taong nasaktan at nabigo.
Lahat tayo ay mayrun nito. Konti lang sa iba at sobrang dami naman sa
iba. Pero paano ba talaga gamitin o paano ba i-measure ang pride? Saang
sitwasyon ba nasusubok o lumilitaw ang pride? Puede ba tayong mabuhay
nang wala nito?
Kung ako ang tatanungin ay parang spice lang ang
pride sa paggigisa ng ating buhay. May tamang sangkap sa pagluluto at
may tamang bilang o sukat ang mga sangkap. Kung gusto mong umalat ang
sabaw, lagyan mo ng asin. Kung gusto mong tumamis ang karne, lagyan mo
ng asukal.
1. A sense of one's own proper dignity or
value; self-respect. 2. Pleasure or satisfaction
taken in an achievement, possession, or association 3. Arrogant or disdainful conduct or treatment; haughtiness.
Hmm...dahil
sa blog ko naman ito, ang lahat ng pagkakataon na ginamit o inisip ko
na tungkol sa Pride ang gagamitin kong halimbawa. Tingnan ko nga kung
mataas ba o mababa ang pride ko. Pero sa tingin ko ay may mga katuwang
na epekto ang pride kung gagawin mo itong logical at lalagyan mo ng
sense.
PRIDE = ACHIEVEMENT. Noong una akong nagkaroon ng guitar, wala akong ka-pride-pride,
dahil una ay wala akong idea sa instrumento ito at pangalawa ay wala
akong kayang ipakita o ipagmalaki na kaya kong gawin sa mga kuwerdas na
ito. Noong magsimula ko nang tipahin (note for note) ang kanta ng Beatles na "Blackbird" ay
medyo nagkaroon na ako ng pride.
Hindi naman masasabing "Yabang"
ang pride dahil nasukat mo lang naman ang worth mo sa isang bagay by
comparing it to others. Kumbaga ay ang capability ko to play something,
especially a complicated piece like that ay medyo nagka-value ka na
kahit man lang sa mga tropa't kaibigan mo.
Kaya inaral ko pa rin
ang lahat ng mga famous songs ng Beatles. So, I think nagkaroon na ako
that time ng reputation na " when it comes to Beatles' songs, si Lex ang
hanapin mo..."
PRIDE = DISCIPLINE. Sa
ngayon ay mayroon naman akong pinagkaka-abalahang project (OPM for Solo
Guitar). Of course, ang Filipino pride naman ang umiiral. Straight
dapat akong OPM songs, walang ibang mahahalong Foreign. So, kahit anong
request ng iba about arranging foreign stuffs, automatically ay
dine-decline ko kaagad. That's why, exclusive lang ang youtube channel
ko para sa OPM.
Hindi lang tungkol sa songs na tutugtugin. May
ilan ding nag-comment na bumanat naman daw ako ng rock guitar. Pero
teka, may pride ako. Kung tutugtog ako ng rock guitar at kokopyahin ang
mga guitar solos ng mga famous songs, wala na ang sense ng originality
at sigurado ay magmu-mukha lang akong tanga. At least sa OPM, few people
lang ang gumagawa nito. Kaya pag matindi ang pride, matindi rin dapat
ang challenges or competitions.
So, sa tingin ko ay sa klase ng pride kong ito ay
nadi-disiplina ako. Totoo naman kasi, kahit anong tempting ang foreign
songs to arrange sa solo guitar ay dahil sa Pinoy pride na taglay, hindi
ako easily ma-destruct. Kaya patuloy na lumalago ang OPM arrangements
ko dahil may particular direction or in other words, may "goal".
PRIDE =
DEVELOPMENT. Noong nagsimula akong magturo ng gitara sa Dubai ay
dalawa lang ang alam kong ituro - ang classical guitar at acoustic
guitar. I did play some electric guitar pero nang dahil sa pride ko sa
Classical guitar ay hindi ko iyon binigyan ng pansin or focus.
Ang
first guitar concert kong in-organize dito ay mixed acoustic and
electric so, ang music ay classical, pop and rock. Pero later on ay
na-realize ko na I can't serve two masters at the same time. So,
gradually ay I'm steering my boat back to acoustic and classical guitar
music. It all started noong binuo ko ang "Guitar Orchestra". A bit risky
and prone to boredom but because of my pride, nalagyan ko ng spot or
reputation ang acoustic and classical guitar na dati ay over-shadowed ng
more powerful and cool electric guitar.
I sorted out my strong
points and weak points. I'm very bad in shredding notes sa electric
guitar but I think I'm good at arpeggios sa classical guitar. I'm kinda
limited in improvising sa Modes pero I think I can get away sa simpleng
Pentatonics just by playing and mixing rhythmic patterns. I'm a terrible
singer but I think it will be better if I will let the guitar sing the
melody.
So, just having my pride, ako mismo ang nag-a-arrange ng
mga songs for the orchestra. Parang ayaw ko na ngayong gamitin ang
arrangements ng iba. Kasi minsan mahirap naman talaga ang arrangements
nila atleast yung sa akin, kita ko ang capabilities ng mga students ko
kaya alam ko kaagad ang isusulat sa sheet music.
Saka isa pa,
medyo malabo na siguro akong bumalik sa "old format" kong 1 song per
student at yung rock guitar theme. Mas priority ko ngayon ang group
playing which builds teamwork at ayaw ko iyong may magsha-shine or
magsho-show off during recitals or concerts.
Nang dahil sa pride
ay bumalik na ako sa gusto ko talagang set-up dahil siempre sa tingin
ko ay komportable ako dito at ang maganda ay mai-improve ko pa ang right
craft ko.
* * *
Maganda pala kahit papaano ang resulta
kapag may konti kang pride sa sarili mo. Sa tingin ko naman ay 'pag
na-sobrahan ka ng pride sa katawan ay hindi na ito magiging kaaya-aya.
"Yabang" na siguro ang tawag dun ano?
So, ito ang pride ko...sa
ngayon at sana ay sa mga susunod pang panahon.
Lahat naman tayo ay may kailangan. May kailangang gawin, kailangang
tapusin, kailangang bilin at kailangang may maramdaman. Noong bata pa
tayo, elementary days, ang tanging kailangan lang natin ay yung
makapaglaro sa labas kasama ang mga kaibigan. Konting laruan para gumana
ang imagination at konting TV lang for entertainment. Then, pasok lang
sa school at sumagot sa recitation at mga questions sa test paper.
Pagdating
ng high school ay medyo nag-iba na. Nadagdagan at nag-iba na ang mga
kailangan. Naghihilamos na sa gabi at nagpapahid na ng Rexona pagkaligo.
Kailangan na ring magalit at natuto na ring magmura. Kailangang sumabay
sa agos ng pag-ibig at nanligaw na rin. Nag-aral ng gitara para may
magawa lang ang mga kamay at daliri. Kumuha ng entrance test sa mga
colleges at natapos din ang high school nang may konting medal sa
dibdib.
Dumating ang college at mga bulakbol. Pinabayaan ang
kursong ECE at pinagpalit sa Music Degree. Nagkaroon ng serious GF at
nagkaroon na rin ng seryosong path ang buhay. Nakapag-trabaho at
nakatikim ng steak sa TGIF. Dagdagan pa ng ice cream sa Baskin Robbins
at one-to-sawang roasted chicken pag tinatamad magluto.
Masaya
pa rin naman ang mundo kahit wala kang blackberry na phone, DSLR na
camera, original DVD movies at Macbook Pro na laptop. Lilipad pa rin
naman ang balita sa iyo kahit wala kang cable TV or internet. Matatapos
din naman ang araw mo kahit na ang kinain mo lang sa gabi ay soup at
tinapay. Makakarating ka pa rin naman sa lugar ng trabaho mo kahit wala
kang hulugan na sasakyan na pamporma lang naman.
Kung tutuusin
ay " food-water-shelter " lang ang kailangan natin. Pero dahil gusto
nating sumaya kahit na sandali lang, dinadagdagan natin ang
pangangailangan. Imagine kung ang buong sueldo ay nilalaan mo lang sa
basic necessities, siguro ay marami kang ipon sa bangko. Ang katwiran
lagi ng iba --- kailangang magsaya at magpahangin paminsan-minsan. Yun
nga lang, pag malapit nang matapos ang buwan, balik ka na naman sa mga
de-lata na pagkain.
Tandaan mo, mas marami ay mas mahirap
i-handle. Huwag ipilit ang sarili kung hindi mo naman kayang isiksik sa
oras mo ang bagong pagkaka-abalahan. Hindi mo na rin dapat iniisip ang
prublema ng iba dahil may sarili ka ring prublema di ba? Kailangan mo na
rin magpatawad at kalimutan na ang bagay na nakasakit sa iyo. Ano ba
ang mapapala mo sa pagkipkip ng galit? Kailangan mo ba yun? Ang maging
isang sikat na kaibigan at maging centro ng atensyon, kailangan ba yun?
Madami
tayong kailangan sa mundo pero hindi natin lahat yun makukuha, magagawa
at makakamtan. Marami nang nagsakripisyo at nagbuwis ng buhay para lang
sa isang bagay dahil kailangan lang na may patunayan. Maraming oras na
rin ang nasayang kakatanim mo ng mga kalokohan sa Farmville. Natuyo na
ang langis sa Middle East at sadyang magaling ka pa ring magdala na wala
kang prublema. Kailangan ba sa image?
Naka-design ang tao para
mangailangan. Hindi na yun puedeng mabago pero iyon ay laging
madadagdagan. Natuto na tayo sa mga kinailangan at kakailanganin pa rin
nating magpatuloy para mabuhay. Hayaan mo, hindi naman laging ganito
dahil kailangan din nating magpahinga at sa paglaon, tayo rin ay
mamamatay.
Iba-iba ang kailangan natin sa mundo pero dapat ba ay
laging may dahilan?
Isa ito sa mga kuha ni Odie noong nag-photowalk kami. Bato na maraming
kahulugan at pakinabang. Bato ang sumira sa buhay ng kaibigan ko. Ito
naman ang nagsilbing pundasyon ng mga gusali sa Makati. Ito rin yung
pakiramdam ko pag hindi na alam ang gagawin --- nababato!
Pinukol
ko rin ang bunga sa puno ng mangga gamit ang bato. Pero wag naman sana
akong magdala at magtago ng isang bato na ipupukpok ko rin sa sarili
ko. Natanggal din ang mga libag ko dahil sa paggamit at pagkuskos nito.
Ino-perahan naman ang Kuya ko dahil puno na siya ng bato sa bladder
nya. Dito rin sinusulat ng mga preso ang araw at buwan o taon ng
pananatili nila sa rehas na bakal.
Ginamit na nga rin itong
salita patungkol sa paghagis : binato ko siya ng tinapay, binato ko siya
ng kamatis nang hindi ko magustuhan ang performance niya sa stage,
binato ng bata ang dyaryo sa harap ng pinto namin, binato ko siya ng
kahoy dahil sobra siyang batugan! Hehehe. Binato ko siya ng
bato...confusing! parang sinabi mo rin na "pakiabot nga ng basahang
tuyo.
Masarap din 'kapag may bato ang alak (Scotch on the
rocks). Kapag nalasing ka ay masama raw matulog sa sahig na bato,
mauntog ka lang sa bato ay puede pa. Hirap na hirap kami nina Tatay
gibain ang mga lumang pader ng bahay dahil iba daw ang built nito ---
purong bato daw. Pero noong nasaktan ako sa pag-ibig dito ko rin ito
binuhos at sinuntok ko ito. Matigas kasi ang ulo ko, parang bato. Alam
nang niloloko ay patuloy pa ring umaasa na magbabago ang lahat.
Lahat
ata ng may hilig sa guitar ay nagdaan sa pagkahilig sa Rock. Ako,
sempre sa Rock and Roll heroes like Elvis Presley and The Beatles.
Isama mo ang mga adik-adik na Rolling Stones! Iba kasi ang Rock music,
matinding expression at minsan, sobra na ang negative feel kaya medyo
nagpalit na ako unti-unti at nahihilig na ako sa Classical music. More
personal kasi ang classical lalo na yung Classical Guitar music.
Alam
ko hilig mo ang balot pero alam ko rin na hindi mo kinakain ang bato.
Pero paborito ata ito ng mga nagwo-work-out sa Gym dahil lalakas daw ang
tuhod at ang katawan ay magiging batu-bato pero liliit daw ang etits.
Totoo ba yun? Batu-bato sa langit, ang tamaan ay wag magagalit! Hehehe!
Ang
pag-ibig mo ba ay parang isang kastilyong gawa lang sa buhangin o isang
batong-buhay na lumalaki at hindi matitibag na parang adobe.? Huwag mo
lamang isuot ang madulas mong sinelas kapag ikaw ay naglalakad sa
batuhan dahil baka ikaw ay madulas at mabagok ang ulo at magising sa
katotohanan.
Pero sana naman kapag nangako ka, itaga mo sa bato.
Kaya huwag mong ipagkakalat na si Darna ako!
Noong 2007, lumaki ako nang husto dahil sa sobrang kain ng kanin at
sobrang sweets! Saka araw-araw halos ay puro "pasta" ang tinitira ko!
Tingnan mo tuloy ang nangyari...hehehe.
Nakaramdam kasi ako ng
kakaiba kaya ako nag-decide na mag-control sa pagkain. In other words,
Diet and Exercise ang ginawa ko. Nagbawas na ako ng kanin, wala na
masyadong merienda at mga pagkaing rich in carbo. Walang softdrinks or
cola, mga juices ko dapat ay freshly squeezed! Hindi yung Rani or may
mga artificial flavoring or with added sugar.
Pag-uwi galing sa
trabajo ay ibaba ko lang ang gamit ko then sibat na kaagad to walk for
45 minutes. Dyan lang sa Al Wasl Road while listening to some mp3 music
sa aking CD mp3 player! Wala pa kasing Ipod noon (or kung
meron man ay sobrang mahal!) Ganun lang ang ginawa at unti-unti
ko nang nararamdaman na gumagaan na ako at hindi na ako mabilis
hingalin.
Ngayon ay lumalaki na naman ako (sabi
ng misis kong si Juvy), kaya hangga't maaga pa ay kontrolin na
ang pagkain at simulan na ulit ang long walks!
Sa akin lang, sa
lahat ng bagay, kung gusto mong may ma-reach na goal, disiplina lang
talaga ang kailangan. Wala ng iba pa. Yun lang.
So, ikaw? Ready
ka na ba sa disiplina mo? Magsimula ka na.
Bago pa magbakasyon ng 1988 ay nai-hand-over na ni Miss Carmelita
Santos, teacher ko sa HEKASI at coach sa Quiz Bee sa History ang
lumang-lumang reviewer na halos mapunit na kaya dahan-dahan lang dapat
sa pagbuklat.
Ang laging sambit ni Ma'am, "wala pang natatalo sa District
Level...kapag nagkataon ay ikaw ang unang matatalo kung hindi mo
gagalingan!". Ang bigat ng pressure noon para sa akin. Bilang
isang bata na mabigyan ng ganung klaseng responsibility ay talagang
kakaiba noong time na yun. Araw-araw ay nagre-review ako ng ilang pages.
Siguro ay 10 to 20 pages a day! Since na busy ang nanay noon, hindi
nya ako masyadong natutulungan kaya nakaisip ako ng cool na paraan para
ma-review ko ang sarili ko in a different way.
Sakto naman at
mayroon kaming cassette recorder nun. Ang ginawa ko ay naghanap ako ng
mga lumang tapes na hindi na ginagamit at doon ko ni-record ang mga
questions na parang ako si Ms. Santos na nagtatanong. Kumuha ako ng
marker to mark ung mga sides ng tapes like side A: page 23-50; side B:
51-73. Ganun ang ginawa ko kaya halos na-memorize ko rin ang buong
notebook dahil sa aking nakakatuwang "cassette reviewer". Medyo clever
ang idea pero yun lang ang paraan ko para hindi ako mangamote sa araw
na iko-coach ako ni Ms. Santos sa bahay nila.
May mga times din
naman na umiiyak ako kay Ms. Santos kapag hindi ako nakakasagot sa mga
random questions nya. Lalo na noong lampas 100 pages na kami kasi
naghahalo-halo na sila. Kaya random na rin ang paggamit ko ng "cassette
reviewer" ko. Pikit kong pipiliin ang nagkalat na tapes at isasalang
at maghihintay kung ano ang ibabatong mga tanong. Ginawa ko ang routine
na ito, kulang-kulang 2 months! Kaya hindi ako masyadong nakakapaglaro
sa labas at na-miss ko tuloy ang patintero, shato, at touching ball
friends ko!
Hanggang sa dumating na rin ang araw ng Quiz Bee na
ginanap sa Dagat-Dagatan Elementary School. Kabilang din sa mga sumali
ay ang San Jose Academy, Kapit-Bahayan Elem. School, San Rafael Elem.
School, Bagumbayan Elem. School, Bangkulasi Elem. School at ilan pang
schools sa District I ng Navotas. Umuulan pa nga nito kaya medyo
kinabahan ako dahil baka bumaha at hindi kami makaabot sa competition!
Hehehe. Habang nasa biyahe kami ay pinapabasa pa rin sa akin ni Ms.
Santos ang ilang papel na ang nakasulat ay mga current events at mga
newly appointed government cabinet members. Dagdag na naman sa utak ko
pero salamat na rin at may ilan ding nakasama doon sa actual
competition.
Nagsimula na ang Elimination Round. May 20
questions, multiple choice. San Jose Academy got the highest score! 19
points! Ako naman ang pinaka-kulelat dahil 12 lang ako! Medyo masama na
ang tingin ni Ms. Santos sa akin. Pero since na pasok naman ako
Elimination Round dahil more than half ang score ko kaya oks na yun!
Then
came yung Easy Round, wala akong mistakes. At sumunod ang Average
Round, lahat ay nasagot ko! Sundan pa ng Difficult Round na halos lahat
ng katabi ko ay natatanggal na, hindi na ako tumitingin sa likuran ko,
basta sulat lang nang sulat ng sagot sa papel. And now we're down to
two sa Clincher Round. I still remember yung last question: Sino raw
ung explorer sa Spanish Expedition na nakabalik sa Spain at
nakapagpatunay na bilog ang mundo? My answer: Sebastian del Cano.
Napatalon ako sa tuwa dahil...
Yup! Nag-champion ako! Hindi ko
nabigo si Ms. Santos! First time ang feeling ng pressure sa mga
bagay-bagay pero worth ang experience na ito. Ang reward ni Nanay ---
isang Ghostbuster action figure na si Peter Venkman na kapag ginalaw mo
ang arms, lumuluwa ang mga mata!
Pero siyempre bukod kay Ms.
Santos, ako ay nagpasalamat nang husto sa sound at sa aking naisip na
"cassette reviewer"!